Stakeholders willen buitensporige vergoedingen voor voetbalmakelaars aan banden leggen

May 28, 2018 | Sportrecht algemeen, Tranfers en makelaars

Het voetbalseizoen is nog maar net achter de rug, maar de clubs zijn alweer bezig om extra voetballend vermogen aan te werven voor het volgende seizoen. We zijn benieuwd welke recordtransfers er deze zomer zullen worden afgesloten. De voorbije wintertransferperiode legden de Premier League clubs samen een duizelingwekkend bedrag van £430 miljoen neer op tafel voor nieuwe spelers. De immer stijgende transfersommen en lonen van voetballers laten voetbalmakelaars toe indrukwekkende sommen geld voor hun diensten aan te rekenen. De ECA, EPFL, FIFPro en UEFA hebben een resolutie gepubliceerd waarin ze hun bevindingen over het huidige regelgevend kader aangaande voetbalmakelaars lieten optekenen.

Wat is een voetbalmakelaar?

Een makelaar is een onafhankelijk tussenpersoon, die beroepshalve de taak op zich neemt om twee of meer personen samen te brengen om hen in staat te stellen onderling een rechtshandeling te stellen, waarbij hijzelf geen partij is.

Een voetbalmakelaar is dus een tussenpersoon die spelers en/of clubs vertegenwoordigt in het kader van onderhandelingen met het oog op een tewerkstellingscontract of clubs vertegenwoordigt in de onderhandelingen met het oog op het afsluiten van een transferovereenkomst. Hoewel zij ook nog andere diensten kunnen verlenen aan spelers of clubs, is dit hun primaire bezigheid.

Sportmakelaars worden doorgaans betaald via een commissievergoeding die wordt berekend als een percentage van de transfersom, de onderhandelde vergoedingen of het loon van de speler. Simultaan met de exponentiele stijging van de transfersommen en spelerslonen, stijgen dus ook de commissievergoedingen van de voetbalmakelaar.

Hoewel men niet alle voetbalmakelaars over eenzelfde kam mag scheren, bezit het beroep een veeleer negatieve connotatie. Woorden als matchfixing, fraude, belangenvermenging, economische uitbuiting en zelfs mensenhandel worden helaas geassocieerd met het beroep van de voetbalmakelaar.

Deregulering van het beroep in de wet en het reglement

De activiteiten van een voetbalmakelaar zijn onderworpen aan regelgeving op twee niveaus. Enerzijds op het niveau van de overheid, anderzijds op het niveau van de sportfederaties. Beide niveaus worden gekenmerkt door een deregulering naar verloop van tijd. Vandaag zijn de regels dus minder streng dan vroeger.

Op het niveau van de overheidsregulering vallen de bemiddelingsactiviteiten van de voetbalmakelaar momenteel onder het Decreet van 10 december 2010 betreffende de private arbeidsbemiddeling, dat het decreet van 13 april 1999 verving. De voetbalmakelaar dient thans niet langer door de overheid erkend te worden. Samen met het wegvallen van de erkenningsverplichting, werd ook het maximumtarief van het commissieloon afgeschaft.

De regulering van de FIFA werd in 2015 aangepast. Voorheen was de voetbalmakelaar volgens de Players’ Agents Regulations (PAR) verplicht een makelaarslicentie te verkrijgen. Daarvoor moest hij onder andere slagen voor een examen en een beroepsaansprakelijkheidsverzekering afsluiten. Met de inwerkingtreding van de Regulations on Working with Intermediairies (RWI) vielen veel verplichtingen weg. In plaats daarvan werd een registratiesysteem voor makelaars op poten gezet. Clubs en spelers mogen enkel samenwerken met geregistreerde voetbalmakelaars.

De FIFA had zich bovendien voorgenomen om de focus exclusief te leggen op de twee belangrijkste doelgroepen, namelijk de spelers en de clubs. Ze zou daarbij toezicht houden op de contracten die verband houden met transfers. Via het FIFA Transfer Matching System wou men het hoofd te bieden aan de ondoorzichtige en onoverzichtelijke praktijken van clubs, spelers en voetbalmakelaars uit het verleden.

Kritiek op de RWI

Onder auspiciën van de Europese Commissie werd in eind vorig jaar een bijeenkomst georganiseerd met de sociale partners in het Europees voetbal, de ECA, EPFL, FIFPro en EUFA. In een resolutie stelden zij dat de RWI er niet in geslaagd waren tegemoet te komen aan de problemen die de activiteiten van voetbalmakelaars met zich meebrengen. De vooropgestelde transparantie was immers niet bereikt, de commissievergoedingen swingen zoals nooit tevoren de pan uit, en de kwaliteit van de dienstverlening zou over het algemeen verslechterd zijn

In zeer algemene bewoordingen erkenden de stakeholders dat een meer doeltreffend en duurzaam regelgevend kader noodzakelijk is om aan de uitdagingen verband houdende met de activiteiten van de makelaar aan te pakken. Een adequaat, sterker regelgevend toezicht is essentieel om een passend beschermingsniveau voor spelers (in het bijzonder minderjarigen), clubs en andere relevante belanghebbenden, inclusief de voetbalmakelaars zelf te waarborgen.

De resolutie stelt verder dat een geharmoniseerde, uniforme Europese aanpak overwogen moet worden teneinde hogere professionele en ethische standaarden te verzekeren bij transacties in het voetbal. Er wordt voorgesteld om daarbij de volgende principes te introduceren:

  • een redelijk en proportioneel plafond voor vergoedingen voor voetbalmakelaars;
  • verbeterde transparantie, openbaarheid en verantwoordelijkheid;
  • passende en ontradende sancties in geval van niet-naleving;
  • strengere bepalingen om minderjarigen te beschermen in hun relatie met voetbalmakelaars;
  • een efficiënt kader voor toezicht en handhaving;

Tenslotte benadrukten de partijen dat de steun van publieke overheden, inclusief de Europese Commissie, onontbeerlijk is om bepaalde illegale praktijken van voetbalmakelaars aan te pakken.

In de komende maanden zullen deze stakeholders verder overleggen welke wijzigingen aan de huidige regelgeving mogelijk zijn en hoe deze geïmplementeerd moeten worden.